അശോക ചക്രവർത്തി ആജീവികർക്ക് സമ്മാനിച്ച ബറാബർ വിശ്വകർമ്മ കേവ്. (Vishwakarma cave Barabar )

 

അശോക ചക്രവർത്തി ആജീവകർക്ക് സമ്മാനിച്ച ബറാബർ വിശ്വകർമ്മ കേവ്. (Vishwakarma cave Barabar )

വിശ്വകർമ്മ കേവ്

പ്രവേശന കവാടവും അകത്തേക്കുള്ള പാതയും.

എങ്ങനെ ഈ ഗുഹക്ക് വിശ്വകർമ്മ ഗുഹ എന്ന് പേര് വന്നു എന്നുള്ളത് അജ്ഞാതമാണ്. അശോക ചക്രവർത്തി ബുദ്ധ മതം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം മുൻപ് ആരാധിച്ചിരുന്ന ആരാധനാ സങ്കല്പത്തിന്റെ ആരാധനാകേന്ദ്രം മറ്റു മതക്കാർക്കായി നൽകിയതാകാം.അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പം ബുദ്ധ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശില്പികളുടെ ആരാധനാ സങ്കല്പമായ വിശ്വകർമ്മ പരബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആരാധനാ കേന്ദ്രം മറ്റു മതക്കാർക്കായി നൽകിയതാകാം.. അതി പുരാതനമായ വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പരബ്രഹ്മ വിരാഡ് പുരുഷൻ ആണ് വിശ്വകർമ്മാവ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ആ പരബ്രഹ്മ സങ്കല്പത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.ശില്പകലക്ക്‌ പേര് കേട്ട അശോകന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ദേവ ശില്പിയും, ശില്പികളുടെ ആരാധനാ പരബ്രഹ്മ സങ്കല്പവും ആയി വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വിശ്വകർമ്മ പരബ്രഹ്മത്തിന് വളരെ അധികം പ്രാധാന്യം അശോകൻ ബുദ്ധ മതം സ്വീകരിക്കുന്നതിനു മുൻപും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. വിശ്വകർമ്മ വിഭാഗങ്ങളും ബുദ്ധ മതക്കാരും തുല്യ പ്രാധാന്യതോടെ ഇന്നും ഇവിടം പുണ്യ സ്‌ഥലമായി കണ്ട് ആരാധിക്കുന്നുണ്ട്.

കിഴക്കൻ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ ബിഹാറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന  പാറകൾ തുരന്ന് നിർമ്മിച്ച  ഗുഹകളാണ് ബരാബർ ഗുഹകൾ. ബരാബർ ഗുഹകളിൽ ആകെ ഏഴ് ഗുഹകളുണ്ട്, അവയിൽ ഏറ്റവും പഴയത് മൗര്യ കാലഘട്ടത്തിലെതാണ്. മൗര്യൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ഗുഹകൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള പാറകൾ വെട്ടി ഉണ്ടാക്കിയ ഗുഹകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ബരാബർ ഗുഹകൾ പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത് അവയുടെ ലിഖിതങ്ങളുടെ പേരിലാണ്, അവയിൽ ചിലത് മൗര്യ ചക്രവർത്തിയായ അശോകന്റെ ഭരണകാലത്തേതാണ്. വാസ്തുവിദ്യകൊണ്ടും ശ്രദ്ധേയമാണ് ഗുഹകൾ. കരൺ ചൗപർ ഗുഹ, ലോമസ് ഋഷി ഗുഹ, സുദാമ ഗുഹ, വിശ്വകർമ്മ ഗുഹ എന്നിങ്ങനെ ആണ് അവയുടെ പേരുകൾ. ഏഴ് ഗുഹകളിൽ മറ്റ് മൂന്ന് ഗുഹകൾ അടുത്തുള്ള നാഗാർജുനി കുന്നിലാണ് സ്‌ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  നാഗാർജുനിയിലെ ഗുഹകൾ ഒരു പ്രത്യേക ഗുഹകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

"അശോകന്റെ പടവുകൾ" 

പാറക്കെട്ടിൽ കൊത്തിയെടുത്ത "അശോകന്റെ പടവുകൾ" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന വഴിയിലൂടെ വിശ്വകർമ്മ ഗുഹയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാം. പ്രധാന  കുന്നിൽ നിന്ന് നൂറ് മീറ്ററും അൽപ്പം കിഴക്കുമായാണ് ഇത് സ്‌ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഒരു ദീർഘചതുരാകൃതിയിലുള്ള മുറി, പുറത്തേക്ക് പൂർണ്ണമായും തുറന്നിരിക്കുന്ന ഒരു തരം നീളമേറിയ പൂമുഖവും പൂർത്തിയാകാത്ത ഒരു അർദ്ധഗോള മുറിയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഈ നിർമ്മിതി .ചതുരാകൃതിയിലുള്ള സ്ഥലം 4.27x2.54 മീറ്ററും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള മുറിയുടെ വ്യാസം 2.8 മീറ്ററുമാണ്. ഒരാൾക്ക്‌ ദീർഘചതുരാകൃതിയിലുള്ള മുറിയിൽ നിന്ന് ഒരു ഇടുങ്ങിയ ട്രപസോയ്ഡൽ പാസേജിലൂടെ അർദ്ധ-അർദ്ധഗോള മുറിയിലേക്ക് കടന്നുപോകാം. പൂമുഖത്തിന്റെ തറയിൽ നാല് ദ്വാരങ്ങൾ ഉണ്ട് അത് തടികൊണ്ടുള്ള വേലി ഉപയോഗിച്ച് ഗുഹ അടയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന തരത്തിൽ ഉള്ളതാണ് വിശ്വകർമ്മ ഗുഹ. ഇത് അശോകൻ തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ 12-ആം വർഷത്തിൽ ബിസി 257-ൽ അജീവികർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

വിശ്വകർമ്മ കേവ് , അശോക ലിഖിതം BCE 257

പരിഭാഷ

 "പ്രിയദർശൻ രാജാവ്, തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ 12-ാം വർഷത്തിൽ ഖലതിക പർവതത്തിലെ ഈ ഗുഹ അജീവികർക്ക് സമർപ്പിച്ചു."

ഈ വിധം ഈ ഗുഹയിൽ കൽ വെട്ടിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിശ്വകർമ്മ ഗുഹ പണിതീർന്നില്ലെങ്കിലും അശോകൻ ശിലാന്യാസം(consecrated) നടത്തി ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി തുറന്നു നൽകി. ലോമസ ഋഷിയുടെ ഗുഹ പൂർത്തിയാകാത്ത അവസ്ഥയിലായതിനാൽ അശോകന്റെ ലിഖിതം ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ല എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ ഇത് ഒരു പരിധിവരെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.185 ബിസിഇ വരെ ലോമസ് ഋഷി അശോകന്റെ പിൻഗാമിയാണെന്ന് ഇതിലൂടെ അനുമാനിക്കാം. ബിസി 257-ൽ ശിലാന്യാസം നടത്തി സമ്മാനിക്കപ്പെട്ട വിശ്വകർമ്മ ഗുഹയിൽ ശിലകളിൽ കാര്യമായ പ്രശ്‌നങ്ങളില്ലാഞ്ഞിട്ടും നിർമാണം തടസ്സപ്പെട്ടത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ 7 വർഷത്തിന് ശേഷം അശോകൻ കരൺ ചൗപർ ഗുഹ അവിടെ നിന്ന് അൽപ്പം അകലെ പൂർത്തിയാക്കി ശിലാന്യാസം നടത്തി. അശോകനുശേഷം "ചരിത്രപരമായ" ലിഖിതങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഒരേയൊരു ഗുഹ കൂടിയാണ് വിശ്വകർമ്മ ഗുഹാ സമൂച്ചയം.

ബറാബർ ഗുഹകളുടെ മുൻഭാഗം 

ദൃഢമായ കരിങ്കല്ലിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്തതാണ് ഗുഹകൾ, അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും രണ്ട് അറകളുള്ളതാണ്. പൊതുവായി പറഞ്ഞാൽ, ആദ്യത്തെ അറ വലിയ ഭക്തജന സംഘങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു, രണ്ടാമത്തേതിൽ ഒരു സ്തൂപം ഉണ്ടായിരുന്നു, അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഒരു കുന്ന് പോലെയുള്ള ഘടന. "മൗര്യൻ പോളിഷ്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഗുഹകളുടെ അന്തർഭാഗത്തെ ഉയർന്ന മിനുക്കിയ ഉപരിതലം കാരണം അറകൾക്ക് സവിശേഷമായ പ്രതിധ്വനി പ്രഭാവം ഉണ്ട്. ഇത് ഗുഹകളിൽ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്ന ഭക്തരിൽ ഉണ്ടാക്കിയ സ്വാധീനം ഊഹിക്കാവുന്നതാണ്.

ബരാബർ ഗുഹകൾ: ബുദ്ധമതവും അശോക ചക്രവർത്തിയും അജീവികരും

The famous carved entrance of the Lomas Rishi Cave, one of the Barabar Caves in Bihar, India, featuring the oldest chaitya arch in India. (Dharma / CC BY 2.0 )

ബരാബർ ഗുഹകൾ ബുദ്ധഗയയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തായി 31 കിലോമീറ്റർ (19.3 മൈൽ) അകലെയാണ്, ബുദ്ധമതക്കാരുടെ പുണ്യസ്ഥലമായ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം, ബുദ്ധൻ ജ്ഞാനോദയം നേടിയ സ്ഥലമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മൗര്യ ചക്രവർത്തിയായ അശോകനുമായുള്ള ബരാബർ ഗുഹകളുടെ ബന്ധം കാരണം, അവയ്ക്കും ബുദ്ധമതവുമായി എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടെന്ന്  അനുമാനിക്കാം.ഏഴ് ഗുഹകളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹയിൽ ഇത് ദൃശ്യമാണ്.

അശോകൻ ലിഖിതങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹ ബുദ്ധമതക്കാർ കൈവശപ്പെടുത്തിയതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ലിഖിതങ്ങളുടെ ഈ അഭാവം, ആകസ്മികമായി, ഗുഹ അപൂർണ്ണമായതാണ് കാരണം. ഗുഹയുടെ ഘടനാപരമായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ അർത്ഥമാക്കുന്നത് പണി പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെന്നും അല്ലെങ്കിൽ മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അവസാനത്തിലാണ് ഗുഹ യഥാർത്ഥത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതെന്നും അവസാന മൗര്യ ചക്രവർത്തിയുടെ കൊലപാതകത്തെത്തുടർന്ന് പണി നിർത്തിയെന്നും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. തൽഫലമായി, ബുദ്ധമതവുമായുള്ള ഈ ഗുഹയുടെ ബന്ധം മറ്റെന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, അതായത്, അതിന്റെ വാസ്തുവിദ്യ. ബുദ്ധ സന്യാസിമാരും സന്യാസിമാരും താമസിച്ചിരുന്ന തടി കുടിലുകളോട് ഈ ഗുഹയ്ക്ക് സാമ്യമുണ്ടെന്ന് വാദമുണ്ട്, അതിനാൽ ഇത് ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഇതുകൂടാതെ, ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹയുടെ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷത അതിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചൈത്യ കമാനമാണ് (അല്ലെങ്കിൽ ഗവക്ഷ). ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹയിലെ ചൈത്യ കമാനം ഇന്നുവരെ നിലനിൽക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഈ സവിശേഷമായ വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷതയിലെ തുടർന്നുള്ള വികസനങ്ങളെല്ലാം ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹ കമാനത്തിൽ നിന്നാണ്.

ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ലോമാസ് ഋഷി ഗുഹയുടെ അധിനിവേശം, നിയമത്തിനുപകരം ഒരു അപവാദമായി തോന്നുന്നു. കാരണം, മറ്റ് ഗുഹകൾ ഇപ്പോൾ വിസ്മൃതിയിലായ അജീവിക എന്ന ഇന്ത്യൻ ചിന്താധാരയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഈ സ്ഥലത്ത് കണ്ടെത്തിയ അശോകൻ ലിഖിതങ്ങൾ ഇത് കാണിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സുദാമ ഗുഹയിലെ അശോകൻ ലിഖിതത്തിൽ, ഈ ഗുഹ ബിസി 261 ൽ ചക്രവർത്തി അജീവിക സന്യാസിമാർക്ക് നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. അശോകന്റെ മരണത്തിനു ശേഷവും മൗര്യ ഭരണാധികാരികൾ അജീവികരെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് തുടർന്നുവെന്ന് തോന്നുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, നാഗാർജുനി കുന്നിലെ ഒരു ഗുഹയിലെ ഒരു ലിഖിതം, അശോകന്റെ ചെറുമകനായ ദശരഥ മൗര്യയുടെ ഭരണകാലത്താണ്, അജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. മൗര്യ സാമ്രാജ്യകാലത്ത് അജീവികർ ഒരു പ്രധാന വിഭാഗമായിരുന്നു. അജീവികരെ ഇന്ന് മിക്കവാറും പൊതുജനം മറന്നുപോയിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് അത് ഒരു പ്രധാന ചിന്താധാരയായിരുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ, ബുദ്ധമതത്തോടും ജൈനമതത്തോടും മത്സരിക്കാൻ അവർ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു. അവരുടെ എതിരാളികളെപ്പോലെ, അജീവികളും ഒരു നാസ്തിക അല്ലെങ്കിൽ "ഹെറ്ററോഡോക്സ്" (പാരമ്പര്യമില്ലാത്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കുക അല്ലെങ്കിൽ അനാചാര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പിന്തുടരുക) ഇന്ത്യൻ തത്ത്വശാസ്ത്ര വിദ്യാലയമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ, ഈ മത വിദ്യാലയത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ മഖലി ഗോസാല ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ സമകാലികനാണെന്നും ഒരിക്കൽ ജൈനമതത്തിലെ 24-ാമത്തെ തീർത്ഥങ്കരനായ മഹാവീരന്റെ സഹചാരിയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

മൗര്യന്മാരുടെയും അവരുടെ മുൻഗാമികളായ നന്ദന്മാരുടെയും കീഴിൽ അജീവികർ അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, പിന്നീട്, അവ അതിവേഗം നിരസിക്കുകയും മൊത്തത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു. സ്കൂളിന്റെ തകർച്ചയുടെ കാരണം വ്യക്തമല്ല. നിർഭാഗ്യവശാൽ, അജീവികളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതായി അറിവില്ല, അവയെക്കുറിച്ച് ഇന്ന് നമുക്കുള്ള വിവരങ്ങൾ ബുദ്ധ, ജൈന സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നാണ്. അവർ തങ്ങളുടെ എതിരാളിയെ കുറിച്ച് വളരെ പോസിറ്റീവായ ഒരു ചിത്രം വരയ്ക്കുന്നില്ലെന്ന് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. ബരാബർ ഗുഹകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അജീവികൾ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, അവ ബുദ്ധ, ജൈന, ഹിന്ദുക്കൾ വീണ്ടും ഉപയോഗിച്ചു.

ഇന്ന്, ബരാബർ ഗുഹകൾ ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ്, മാത്രമല്ല അടുത്തുള്ള ഗയ സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു സൈഡ് ട്രിപ്പ് എന്ന നിലയിൽ ഇത് പ്രത്യേകിച്ചും ജനപ്രിയമാണ്. 

Reference

Gupta, The Roots of Indian Art", p.211-215

Le, Huu Phuoc (2010). Buddhist Architecture. Grafikol. p. 102. ISBN 9780984404308.

Four Reports Made During the Years, 1862-63-64-65 p.48

Chavan, A., 2018. Barabar Caves & the Lost Ajivikas. [Online]

Available at: https://www.livehistoryindia.com/story/snapshort-histories/barabar-caves-the-lost-ajivikas/

India Today, 2018. Barabar caves of Gaya bear proof of once prevailing religious sect Ajivikas. [Online]

Available at: https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/barabar-caves-of-gaya-bear-proof-of-once-prevailing-religious-sect-ajivikas-1229125-2018-05-08

Jha, M., 2018. Why You Should Go To The Barabar Hill Caves In Bihar. [Online]

Available at: https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/69017/why-you-should-go-to-the-barabar-caves-in-bihar

www.india.com, 2021. Barabar Caves. [Online]

Available at: https://www.india.com/travel/gaya/places-to-visit/historical-barabar-caves/

www.thrillophilia.com, 2021. Barabar Caves. [Online]

Available at: https://www.thrillophilia.com/attractions/barabar-caves

https://www.ancient-origins.net/ancient-places-asia/barabar-caves-0015613

ചിത്രങ്ങൾക്ക്‌ കടപ്പാട് : വിക്കിപീഡിയ