നമ്മുടെ കറൻസി നോട്ടുകളിൽ ഒപ്പിട്ട ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരൻ

 

സർ ചിന്താമൻ ദ്വാരകാനാഥ് ദേശ്മുഖ്

 1896 ജനുവരി 14 ന് റായ്ഗഡിൽ (പഴയ ബോംബെ പ്രസിഡൻസി) ഒരു മറാത്തി കുടുംബത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ഒരു പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. ബോംബെ സർവ്വകലാശാലയിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, 1912-ൽ ദേശ്മുഖ് മെട്രിക്കുലേഷൻ പരീക്ഷയിൽ ഒന്നാമതെത്തി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജീവനാന്ത അഭിനിവേശമായ സംസ്കൃതത്തിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് നേടി. 1917-ൽ കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് പ്രകൃതി ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം സസ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള ഫ്രാങ്ക് സ്മാർട്ട് പ്രൈസ് നേടി. തുടർന്ന് 1918-ൽ ലണ്ടനിൽ നടന്ന ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിൽ ഒന്നാമതെത്തി. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം സർക്കാർ സർവീസിൽ ചേരണമോ അതോ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ ഏർപ്പെടണോ എന്ന ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായിരുന്നു. ലോകമാന്യ തിലക് അദ്ദേഹത്തെ ഉപദേശിച്ചു, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയ്ക്ക് കഴിവുള്ള ഭരണാധികാരികളെ ആവശ്യമുണ്ട്.
ദേശ്മുഖ് 1939-ൽ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ചേരുകയും 1943-ൽ അതിന്റെ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ഗവർണറായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഒരു സ്വകാര്യ ഷെയർഹോൾഡേഴ്‌സ് ബാങ്കിൽ നിന്ന് ഒരു ദേശസാൽകൃത സ്ഥാപനമായി ആർബിഐയുടെ പരിവർത്തനത്തിന് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി, ഗ്രാമീണ വായ്പയ്ക്ക് ആവശ്യമായ യന്ത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു, ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഫിനാൻസ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കറൻസി നോട്ടുകളിൽ ഒപ്പിട്ട ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരൻ! 1950 മുതൽ പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്‌റുവിന്റെ കീഴിൽ ഇന്ത്യയുടെ ധനമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ, ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലോക്‌സഭയ്ക്ക് മുമ്പ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ യു.എസ്.എ.യിലും യൂറോപ്പിലുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക അംബാസഡറായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവേകപൂർണ്ണവും മാനുഷികവുമായ കാഴ്ചപ്പാട് ഇന്ത്യയുടെ ഒന്നും രണ്ടും പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികളെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. ദേശീയ വികസനത്തിനായി കർഷകർ നൽകിയ ചെറിയ തുകകൾ പോലും അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കുകയും തന്റെ മേഖലയിലെ പുതുമുഖങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. വിദേശ ഫിനാൻഷ്യൽ കൗൺസിലുകളിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുത്തു. ഇടത്തരക്കാരെയും ഗ്രാമീണരെയും സാമ്പത്തികമായി ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്നതിനാൽ, ബോംബെയെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തുന്ന നെഹ്‌റുവിന്റെ നിലപാടിനെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു. ബോംബെയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ അഴിച്ചുവിട്ട അനിയന്ത്രിതമായ അക്രമത്തിൽ രോഷാകുലനായി, 1956-ൽ അദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവച്ചു, തന്റെ അവസാന പ്രസംഗത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ അഴിമതി തുറന്നുകാട്ടി, എല്ലാവരുടെയും നാവടപ്പിച്ചു.
ചിന്താമൻറാവുവിന്റെ ഭാര്യ ദുർഗ്ഗാഭായ് ദേശ്മുഖ് ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും ദേശീയ വനിതാ വിദ്യാഭ്യാസ കൗൺസിലിന്റെ ആദ്യ ചെയർപേഴ്സണുമായിരുന്നു. ഇരുവരും പത്മവിഭൂഷൺ ജേതാക്കളായിരുന്നു. ഡൽഹി സർവകലാശാലയുടെ വൈസ് ചാൻസലർ, ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രസിഡന്റ്, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ എന്നീ നിലകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനും സർ ദേശ്മുഖ് സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം കാളിദാസന്റെ സംസ്‌കൃതമായ 'മേഘദത്ത്' മറാത്തിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'രവീന്ദ്രവന്ദന' എന്ന കവിത രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിനെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കൃത കവിതകൾ ദുർഗാബായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ശാസ്ത്രത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും യഥാക്രമം കൽക്കട്ട, പഞ്ചാബ് സർവ്വകലാശാലകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റുകളും വിദേശ സർവ്വകലാശാലകൾ അത്തരം ബഹുമതികളും നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയുടെ പേര് 'ദി കോഴ്സ് ഓഫ് മൈ ലൈഫ്.

കടപ്പാട് : Sanaya Kashalkar